Esasa ilişkin kesin hüküm nedir?

Esasa ilişkin kesin hüküm, bir davanın sonuçlanmasıyla birlikte taraflar arasında ortaya çıkan hukuki durumu belirleyen önemli bir karardır. Bu tür bir hüküm, mahkeme tarafından uyuşmazlığın esasına dair yapılan inceleme sonucunda verilir ve aynı taraflar için benzer bir konu üzerinden tekrar dava açılmasının önünü kapatır. Kesin hükmün varlığı, hukukun güvenilirliğini artırırken, taraflar arasında barış ve istikrarın sağlanmasına da katkıda bulunur.

Esasa ilişkin kesin hüküm, hâkimin uyuşmazlığın esasını inceleyerek verdiği ve aynı taraflar arasında, aynı konu ve sebeple tekrar dava konusu yapılamayacak olan karardır. 

Esasa ilişkin kesin hüküm üç ana kategoriye ayrılır:

Kesin hüküm iki şekilde ortaya çıkar:

Kesin hükmün bazı sonuçları:

• Hukuki barış ve istikrarın korunması.
• Kararın taraflar arasında bağlayıcı olması ve doğruluğunun tartışılamaması.
• Yargılamanın yenilenmesi veya değişiklik davası gibi istisnai durumlar dışında kararın değiştirilememesi veya yeniden incelenememesi.

1. Eda hükümleri. Örneğin, itirazın iptali davası sonunda verilen karar.
2. Tespit hükümleri. Örneğin, menfi tespit davası sonunda verilen karar.
3. İnşai (yenilik doğuran) hükümler. Örneğin, boşanma davası sonunda verilen karar.

1. Şekli anlamda kesin hüküm. Olağan kanun yollarının (itiraz, istinaf) tükenmesiyle kararın kesinleşmesi. 
2. Maddi anlamda kesin hüküm. Kararın aynı taraflar arasında, aynı konu ve sebeple tekrar dava konusu yapılamayacak olması.